O Karate Tradycyjnym

Definicje:

Karate Tradycyjne to sztuka walki, bez użycia broni, pochodząca z Okinawy, powstała ponad 400 lat temu.

(tą definicję należy podać podczas egzaminu na 9kyu – biały pas Karate)

Zwycięstwo samo w sobie nie jest w karate tradycyjnym celem ostatecznym. Karate tradycyjne jest sztuką samoobrony , która wykorzystuje wyłącznie i w najbardziej skuteczny sposób ciało ludzkie. Znajdują w nim zastosowanie głównie techniki bloków, ciosów, uderzeń i kopnięć, w połączeniu z innymi powiązanymi z nimi ruchami
(Statut ITKF, Artykuł 1, Ustęp 1.3).

Poprzez karate tradycyjne człowiek zyskuje środki do poszerzenia i pogłębienia swych zdolności fizycznych i umysłowych. Dzięki ciągłemu poszukiwaniu doskonałości technicznej następuje wszechstronny rozwój możliwości jednostki ludzkiej. Podczas gdy osiąganie kolejnych szczebli w hierarchii sportowej jest sprawą wyłącznie doskonalenia techniki, poszukiwania karate tradycyjnego nie napotykają na drodze swego rozwoju żadnych ograniczeń. Jedyne istniejące granice to zdolność człowieka do poszerzania sfery swych możliwości oraz potencjał w dążeniu do nowych osiągnięć, a i te należy ustawicznie próbować przekraczać.

Czym jest karate tradycyjne?

Pod koniec lat pięćdziesiątych, ogólnoświatowe zainteresowanie karate skłoniło wiele krajów do zapraszania

instruktorów z Japonii. W związku z tym, że liczba japońskich instruktorów była ograniczona, wiele rejonów świata rozwinęło swoje własne formy „nowego karate”.

Galeria "Ai-Do"

Galeria „Ai-Do”

W powszechnej świadomości, oryginalne karate uprawiane w Japonii stało się znane jako Karate Tradycyjne, podczas gdy późniejsze odmiany, rozwinięte w różnych częściach świata, stały się znane jako „nowe karate”.

Karate Tradycyjne, jako sztuka samoobrony, rozwijało się w Japonii przez wiele lat. Jego podstawa techniczna jest oparta na okinawskiej zasadzie „tode”, która z kolei opiera się na „chonfa”, chińskiej sztuce walki będącej formą samoobrony bez użycia broni. Podstawą filozoficzną Karate Tradycyjnego jest japońskie „budo”, które jest wspólne dla wielu japońskich sztuk walki. Ostatecznie, Karate Tradycyjne powstało w wyniku połączenia okinawskich form walki i japońskiej filozofii „budo”. Głównym pojęciem w strukturze technicznej Karate Tradycyjnego jest „Todome waza” czyli cios kończący, gdzie pojedyncza technika całkowicie unieszkodliwia przeciwnika. Ta wysoka sprawność techniczna czyni z Karate Tradycyjnego wielką sztukę.

Karate Tradycyjne daje najwyższej jakości korzyści fizyczne, ponieważ trening obejmuje dynamiczne użycie całego ciała. Karate Tradycyjne nie tylko dąży do rozwoju całej osoby, ale także ma korzystne działanie na stan umysłu i emocji, zapewniając całkowitą równowagę i stabilne emocje. Ostatecznym celem treningu w Karate Tradycyjnym nie jest tylko osiągnięcie perfekcji w sztuce walki, ale raczej całkowity rozwój ludzkiego charakteru tam gdzie walka nie jest już potrzebna.

W 1993 r., na 101-szym posiedzeniu Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego (Walne Zgromadzenie) ustalono, że Karate Tradycyjne to ta dyscyplina, która jest uprawiana przez ITKF i podlega jego przepisom. W tym momencie „Karate Tradycyjne” zostało odróżnione od innych dyscyplin „karate”. W związku z tym, tylko ta forma karate, która jest uprawiana i zarządzana przez zasady i przepisy ITKF jest jedynym oficjalnie uznanym „Karate Tradycyjnym”. Podobnie jest z pływaniem; MKOL uznał, w odróżnieniu od ogólnych form pływania, pływanie uprawiane zgodnie z międzynarodowymi przepisami o pływaniu.

„Przepisy Sędziowskie ITKF” są oparte na „Shiai” z japońskiego „budo”. „Shiai” oznacza dokładnie „wzajemne sprawdzanie”, co oznacza, że dwie osoby współzawodniczą ze sobą w celu wzajemnego rozwoju swoich umiejętności, a nie tylko aby przekonać się kto zwycięży. WZAJEMNY SZACUNEK jest podstawową zasadą współzawodnictwa w Karate Tradycyjnym.

Techniczny rozwój następuje poprzez ciągły trening w dojo (sala gimnastyczna sztuki walki) zgodny z zasadami „Karate Tradycyjnego”, które później są stosowane w czasie współzawodnictwa.

Historia karate tradycyjnego

Galeria "Ai-Do"

Galeria „Ai-Do”

Ewolucja karate tradycyjnego osiągnęła swój końcowy etap około 1930 roku na terenie Japonii. Podstawowe techniki wzięły wcześniej początek w to-de, sztuce walki bez broni, która rozwinęła się na japońskiej wyspie Okinawa. Rozwój to-de nastąpił, gdy ówczesne władze Okinawy zabroniły ludności posiadania jakiejkolwiek broni. Samo okinawskie to-de oparte było na chińskiej sztuce walki, znanej jako chuan-fa. Korzenie chuan-fa sięgają ponad tysiąc lat wstecz. Ogólnie uważa się, iż największy wpływ na rozwój okinawskiego to-de miała odmiana chuan-fa, zwana nan-pei-chun, która rozkwitła w chińskiej prowincji Fukien. Rezultatem uzupełnienia filozofii sztuk wojennych o podstawowe techniki to-de stało się karate tradycyjne. Nastąpiło to około roku 1600, kiedy rozmaite japońskie sztuki walki zlały się w jedno, zarówno pod względem techniki jak i filozofii.

Właśnie owo stopienie się sztuki walki w jeden system sztuk wojennych zadecydowało wreszcie o powstaniu budo. Razem zaś z budo narodziła się potrzeba ustawicznego poszukiwania najwyższej doskonałości człowieka. W obrębie karate tradycyjnego istnieje wiele tak zwanych stylów (systemów szkół). Jednakże dzielą się one na dwie zasadnicze grupy: shuri-te (włącznie z tomari-te) oraz naha-te. Shuri-te rowinęło się w okręgu Okinawy zwanym Shuri (obecnie wchodzącym w skład miasta Naha). Shuri-te opierało się na chińskiej chuan-fa z okresu 1400 A.D. Zostało następnie rozwinięte w sobie tylko właściwy sposób w geopolitycznych warunkach Okinawy. Naha-te wywodzi się wprost od nan-pei-chun z lat dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Zostało sprowadzone do okinawskiego okręgu Naha bezpośrednio z chińskiego Fukien.

Różnice pomiędzy karate tradycyjnym a szkołami nowoczesnymi
Karate tradycyjne, czyli oryginalne karate, powstało w Japonii jako sztuka walki. Praktycznie rzecz biorąc karate tradycyjne opiera się na koncepcji „ciosu kończącego”. Cios kończący definiuje się jako technikę wystarczającą do unieszkodliwienia atakującego przeciwnika. Wraz z innymi technikami towarzyszącymi, technika ciosu kończącego jednoczy w sobie moc całego ciała, skupiając ją na celu uderzenia. Przebieg zawodów karate tradycyjnego od początku do końca oparty jest na sztuce samoobrony. Przykładowo, jedynie technika ciosu kończącego zaliczana jest jako zdobyty punkt. Co więcej, zgodnie z zasadą, że cios kończący jest ostatnim ciosem zadanym w walce, w zawodach karate tradycyjnego starcia prowadzone są do zdobycia jednego punktu. Dzięki ścisłemu przestrzeganiu tej zasady do minimum sprowadzona zostaje ilość nie przemyślanych posunięć i niestarannie wykonanych technik.

Podobnie jak w przypadku każdej innej sztuki samoobrony, wzrost i waga przeciwnika nie są tu ani określone, ani też istotne. Zasady samoobrony wymagają gotowości do odparcia ataku każdego przeciwnika, niezależnie od jego wagi i wzrostu. Co więcej, niejednokrotnie napastnik bywa potężniej zbudowany od napadniętego.

Jako dyscyplina sportu, karate tradycyjne wykorzystuje zawody jako jeden ze środków treningowych i sposób wzbogacenia ogólnego rozwoju człowieka poprzez osiągnięcie lepszej równowagi emocjonalnej, dyscypliny wewnętrznej i zgodności z zasadami etykiety. Razem wzięte, cele te wyznaczają zrąb przepisów sportowych karate tradycyjnego.

Korzenie innych, nowoczesnych szkół karate sięgają w swym rozwoju karate tradycyjnego. Nowe szkoły oparły swoje techniki i postawy na bazie uderzeń i kopnięć japońskiego karate. Zachowując podobieństwo zewnętrzne, szkoły te wprowadziły jednak zasadnicze modyfikacje. Zapewne najbardziej brzemienna w skutki okazała się zmiana podejścia filozoficznego i przeniesienie nacisku ze sztuki walki i samoobrony na rzecz punktowanej konkurencji sportowej, polegającej na zadawaniu ciosów i kopnięć. Przykładowo, nie potrzeba eksperta, by zauważyć, że szkoły nowoczesne przejęły z karate sposoby wykonywania uderzeń i kopnięć jedynie w najbardziej ogólnym i dowolnym sensie. Punkty w walce sportowej przyznawane są tam na podstawie możliwie jak najszybszego i jak najbardziej precyzyjnego trafienia w cel pięścią lub stopą. W tej sytuacji niepotrzebny stał się wymóg „ciosu kończącego”. W rezultacie zbędne okazało się wkładanie w uderzenia siły powstałej z ruchu całego ciała. Co więcej, główny nacisk położony został na oszczędność ruchów. W tym najważniejszym względzie dynamika ciała nowoczesnych szkół karate jest całkowitą odwrotnością dynamiki w karate tradycyjnym. Wyzbywszy się wymogu ciosu kończącego, nowe szkoły karate oparły w zamian swe przepisy sportowe na systemie wielopunktowym. W przypadku organizacji karate nowoczesnego mamy zazwyczaj do czynienia z systemami przyznającymi albo trzy, albo sześć razy po pół punktu.

Karate tradycyjne opiera się na sztuce samoobrony. Jako że w konsekwencji waga i wzrost przeciwnika są bez znaczenia, nie istnieją kategorie wagowe. Tymczasem nowoczesne szkoły karate spoglądają na walkę z perspektywy konkurencji sportowej, a nie sztuki. Stąd jedna z nowoczesnych szkół karate ma aż siedem różnych kategorii wagowych.

Czy każdy może nauczyć się karate?
Tak. Każdy, kto jest w stanie zajmować się czynnie innymi sportami, może uprawiać karate.

Czy karate mogą uczyć się dzieci?
Tak. Każde dziecko powyżej pięciu lat ze sprawnym aparatem ruchowym może ćwiczyć.

Czy kobiety mogą uczyć się karate?
Tak. Dzięki temu, że karate wykorzystuje moc całego ciała, wystarczająco dużą siłę techniki potrafią uzyskać zarówno mężczyźni, jak i kobiety.

Jak długo trzeba uczyć się karate?
Nauka i doskonalenie technik karate nie kończy się nigdy. Im dłużej się ćwiczy, tym większe są postępy. Z każdym dniem ćwiczący staje się lepszy od niećwiczącego. W praktyce podstawowe techniki uczeń karate opanowuje w przeciągu pierwszego roku.

W jakich ubraniach przychodzimy na trening?
Istnieje specjalny strój karate o nazwie karategi. Można jednak ćwiczyć w dowolnym stroju gimnastycznym, byle nie ograniczał on swobody ruchów.

Czy nie zniekształcą mi się dłonie i stopy?
Techniki karate wykonuje się, korzystając z mocy całego ciała. A zatem trening nastawiony na wzmocnienie tylko jednej jego części jest bezcelowy. Karate, którego nauczamy, nie powoduje odkształceń dłoni ani stóp uczniów.

Po ilu latach zdobywa się „czarny pas”?
Pierwszy czarny pas przyznaje się za opanowanie technik podstawowych. Jakkolwiek zależy to od obranej metody treningu, zazwyczaj stopień mistrzowski – 1 Dan zdobywa się po 3 latach intensywnego treningu.

Dlaczego karate tradycyjne?
Karate tradycyjne to starożytna i piękna sztuka samoobrony bez broni. Opiera się w większym stopniu na wykorzystaniu możliwości całego ciała (synchronizacji oddechu, napięcia i rozluźnienia mięśni i dynamiki całego ciała), niż siły mięśni rąk i nóg.
W zastosowaniach praktycznych liczy się strategia i szybkość reakcji w połączeniu z mocnym duchem walki. Nauczysz się wyczuć przeciwnika tak, by w efekcie nad nim zapanować. Zamiast przeciwstawiać się jego sile, wykorzystasz jego słabe punkty.
W karate nie można oddzielić od siebie sfery fizycznej i psychicznej – obie łączą się harmonijnie ze sobą. Ćwiczący uzyskuje wiarę w siebie, opanowanie i jasny osąd sytuacji, dzięki czemu ciało reaguje zawsze w należyty sposób.
Jeśli korzystamy z technik, jakie daje nam karate tradycyjne, waga i wzrost przeciwnika przestają mieć znaczenie. Karate zatem może nauczyć się każdy, niezależnie od wieku i siły fizycznej. Uprawianie karate sprawia, że pozbywamy się nieprawidłowych nawyków nabytych na skutek trybu życia właściwego współczesnej cywilizacji. Należą do nich wady postawy, upośledzenia aparatu ruchowego i oddechowego, a także zahamowania psychiczne i charakterologiczne.
Uprawianie karate wpływa wszechstronnie na kondycję fizyczną: podnosi siłę i elastyczność mięśni, poprawia szybkość, zwinność, koordynację ruchową i wydolność krążenia.